آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
603
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
اصفهان بوده ، و فلاندن « 1 » نقش او را برداشته است « 2 » . اشكال الاههها از حيث جزئيات نقاشى و علائم خدايى با هم اختلاف دارند ، اما تصوير پادشاه در همهء آن سرستونها يكى است و خسروپرويز را نشان ميدهد . بعقيده هرتسفلد ، اين سه جفت سرستون متعلق بجلوخان عمارتى بوده ، كه سه اطاق داشته است ، و اين سرستونها را بقسمى قرار داده بودند ، كه تصوير پادشاه در سمت چپ و نقش الاهه در جانب راست واقع مىشده . به اين ترتيب از جفت شدن تصاوير دو به دو ، سه مجلس كامل تشكيل مىيافته است « 3 » . در نقش قسمت فوقانى ديوار عقب غار بزرگ طاقبستان ، خسرو پرويز را با لباس روز بار مىبينيم ، يعنى همان جامه ، كه در مواقع مهمه مىپوشيده ، و سراپا غرق جواهر الوان بوده است . اگر رنگ البسه و جواهرات را در سنگ معين كرده بودند ، تصوير كامل شاهنشاه را در دست داشتيم . حمزه بنابر مجموعه تصاوير شاهان ساسانى ، كه ديده است ، الوان مخصوصه خسرو را چنين ذكر مىكند « 4 » : « خسرو ابرويز پسر هرمزد جامهاش گلنام و شلوارش آسمانى و تاجش سرخ بود و نيزه در دست داشت » « 5 » . امراء بزرگ و سفراى دول خارجه در قصر دستگرد ، كه معرض شكوه و جلال سلطنتى بوده ، شاهنشاه را در همين لباس ميديدهاند . موافق روايت بىپيرايه طبرى خسرو در حرم خويش سه هزار زن داشته است ، غير از دخترانى ، كه خدمتكار يا مغنى و مطرب او بودهاند . سه هزار خادم مرد و 8500 مركب و 760 فيل و 12000 قاطر براى
--> ( 1 ) - Flandin ( 2 ) - فلاندون كست . تصوير 271 و bis 27 . ( 3 ) - دروازه ، ص 110 و بعد تصاوير 59 - 55 ، مقايسه شود با دمرگان ، 4 ، ص 305 تاريخ صنايع ، 4 ، 153 A و B . ( 4 ) - بالاتر ، ص 81 - 79 . ( 5 ) - چاپ گوتوالد ، ص 60 ، ترجمه ، ص 45 .